Presentation by Protopresbyter Theodoros Petridis, Session B4

This English transcript is an automated translation of the original Greek lecture. It may contain errors; the original Greek audio recording is the authoritative source. Some passages are omitted per editorial policy.

In Greece, Cyprus, and Russia, Elder Joseph’s contribution to monasticism was one of building up or renewal. In America, however, his contribution was a true innovation—one that changed the face of the Orthodox Church there. Archpriest Father Theodore Petrides, rector of the parish in Stroudsburg, Pennsylvania, will speak to us about the contribution of Elder Joseph the Hesychast in America. I now give him the floor.

Your Eminence, Your Graces, beloved fathers and brothers, first of all I would like to thank the fathers of the Holy Monastery of Machairas, who helped me prepare this presentation.

He was led as a sheep to the slaughter, and as a lamb silent before its shearer, so He does not open His mouth. In His humiliation, His judgment was taken away. And who shall declare His generation? For His life is taken from the earth.

The true members of the Body of Christ offer themselves in service to the whole Church out of love for God, though each member serves, above all, the people of his own generation. Yet as time passes, those who benefit most and give the greatest thanks for the victory of Christ’s soldiers are the generations that follow them—their spiritual descendants.

Thus, the benefit of Elder Joseph the Hesychast’s offering becomes ever more apparent as we, his heirs, see his legacy unfolding in the life of the Church. Elder Joseph’s offering resembles the once-for-all offering of the Lord Jesus Christ, the Author and Perfecter of our faith. This offering of Christ the Shepherd, who serves as the prototype for His sheep, is expressed in the prayer of the Proskomide through the words of the Prophet Isaiah with which we began. Elder Joseph did not open his mouth; yet through the praxis of hesychia, the active ascetic life of inner stillness, he has become a height from which thousands of pearls are gathered. Many hundreds of monks in Greece, Cyprus, and the rest of the world are joined today by the more than two hundred monks living in the twenty monasteries

that adorn the Greek Orthodox Church in North America. His heavenly intercessions are felt especially by Elder Ephraim of America, his spiritual child and the former abbot of the Holy Monastery of Philotheou on the Holy Mountain, and also by Elder Ephraim’s spiritual children—the spiritual grandchildren and great-grandchildren of Elder Joseph. Imitating their spiritual grandfather, they become bearers of the Spirit, spreading the pure light of Orthodoxy among many Americans and Canadians. In this way, the prophecy of Father Porphyrios, a blessed contemporary of Elder Joseph, is being fulfilled: he foretold that the monasteries in America would become a true second Pentecost. Through this presentation, I hope to

give a brief outline of the historical development of the twenty monastic communities under Elder Ephraim’s spiritual guidance in the United States and Canada, emphasizing wherever possible their love and devotion toward their grandfather Joseph. Their story begins at Elder Joseph’s hesychasterion, his hermitage on the Holy Mountain. While Father Ephraim was still his disciple under obedience, the Elder once called him and said, “The more you remain in silence now, the more you will speak in churches one day.” But Father Ephraim did not attach much importance to these prophetic words of his elder,

knowing that a monk does not leave the place of his repentance. Only later, after Elder Joseph’s death, would he understand what those words meant, as happened with many other enigmatic sayings the Elder had uttered. Toward the end of the 1970s, when Elder Ephraim had become abbot of Philotheou Monastery and spiritual father to ten other monasteries throughout Greece, God’s providence arranged for him to travel to America for medical reasons. As he visited numerous hospitals in the United States and Canada in search of a suitable physician, Elder Ephraim encountered the faithful of the Greek Orthodox Church in North America, who heard that he was there and sought him out.

Contrary to his original wishes and intentions, he realized that he would be visiting America regularly to gather these wandering sheep. Once, while staying with a group of families living in Hawaii, the Elder received a second indication from Elder Joseph. One night, he saw himself in a vision gathering fruit in a large orchard and trying to hold what he had gathered in the folds of his cassock. Then he saw Elder Joseph together with Father Arsenios, his fellow ascetic. Elder Joseph said to him, “Koutsiko”—that is, “little one”—“this is nothing. Wait until you see how much you will gather.” At that time, Elder Ephraim

explained the method he followed in founding the monasteries with this analogy: just as a person needs two legs to stand upright, the monasteries of North America needed two legs if Athonite life and the spirit of Elder Joseph were to be successfully transplanted to this continent. One leg had to be experienced monks or nuns from Greece, and the other American or Canadian monastic novices. Time does not permit us, however, to name one by one all these monasteries, which have sprung up like shoots throughout the American land.

Nor can we speak individually about all the elders and abbesses who lead them. Yet every monastery has a very similar—and sometimes wondrous—story behind it. Usually, many faithful from a particular region of the country repeatedly make heartfelt appeals to Elder Ephraim to establish a monastery in their area. Elder Ephraim then gives his blessing for the search for a suitable property.

Once the property has been secured, the Elder invites two or three monks from among his spiritual children in Greece to establish the new monastery. With Elder Joseph’s prayers and through obedience—the virtue that Elder Joseph emphasized so strongly—each monastic community begins to flourish. The beginning was quite difficult. The monastics had to face the challenges of adapting to a new country: unfamiliar kinds of food, vast distances, and severe weather—eight feet of snow in Montreal during the winter, for example, or temperatures above forty-five degrees Celsius in the Arizona desert. They also faced isolation and even the fear of wild animals—bears, jackals, snakes, and scorpions—as well as every power of the enemy. All these things tested the faith of the first brotherhoods and sisterhoods.

One newly appointed abbot, who was seeking spiritual strength, related that he took up the book of Elder Joseph’s letters. Hoping for a word of encouragement, he opened it at random, and his eyes immediately fell upon the sentence, “I pray for you”—meaning, “I am praying for you.”

Indeed, repeated confirmation of the power of Elder Joseph’s and Elder Ephraim’s prayers encouraged these pioneering monastics to persevere. Their labors remind us of Elder Joseph’s own difficult beginnings and struggles in the desert of the Holy Mountain. A pilgrim at Saint Anthony’s Monastery in Arizona testified to the following event during the laying of the foundation of the first church. As the cornerstone bearing the gold cross was placed in the ground, the cries of jackals suddenly arose from every direction in the surrounding desert. The monk beside him whispered, “The demons did not like that.” Besides

the temptations presented by their natural and supernatural neighbors, there has also been opposition from some so-called “faithful” in the local Greek Orthodox communities, and even from members of the clergy, who regard the monasteries as a threat and a challenge to the parishes and their sources of income.

They write openly in Church publications and Greek newspapers about the supposedly fanatical behavior of the “Ephraimites.” Indeed, the prophetic calling of the monk does not come without a price. During his lifetime, Elder Joseph was often misunderstood and slandered. Yet he always turned the other cheek. Thus, his spiritual grandchildren in America have been given the opportunity to follow his example in this as well.

Nevertheless, those who have found in America’s monasteries a peaceful harbor and a spiritual intensive-care unit for troubled and wounded souls far outnumber those who judge the monasteries negatively. When pilgrims come—and often they greatly outnumber the monastics—the monks and nuns greet and welcome them, showing them the generous hospitality that characterizes Athonite monasticism. The monastics accept that their life in America is also a mission. They welcome the presence of all these pilgrims. Although most visitors do not stay overnight, those who do find the rhythm of the monasteries spiritually renewing. The monastics’ daily order follows an established pattern shaped by the ancient, seventeen-century tradition of prayer,

prayer, fasting, worship, vigil, charitable service to those in need, and hospitality toward pilgrims and visitors.

The creativity and diligence that characterize the monastics of each monastery are also part of what they inherited from Grandfather Joseph’s resourceful and quick-witted character. Another remarkable feature of the monasteries in North America is the extensive building work undertaken by the brotherhoods and sisterhoods as the number of pilgrims and monastics grows. At Saint John Chrysostom Monastery in Kenosha, Wisconsin, for example, Abbess Melania and the sisters, in obedience to Elder Ephraim, have constructed a complex of buildings worth several million dollars, including a magnificent Byzantine-style church with eight domes.

Beside the church stand an enormous bookstore, meeting rooms, and a refectory that can accommodate two hundred pilgrims. A covered walkway connects the church to the nuns’ new cells, two chapels, and several workshops. How they have managed thus far to pay all their bills and keep up the payments on their outstanding loan has become a source of wonder and amazement to many.

And... it also became the reason their accountant converted to the Orthodox Faith. Abbess Melani writes: “Our holy Grandfather Joseph is the heart and soul of our monastery. Our whole life of prayer, work, and worship revolves around his teachings. These are, of course, rooted in the teachings of the Holy Fathers of the Orthodox Church and have been handed down to us intact through the ascetic and profound experience of our spiritual father, Elder Ephraim. Each sister reads a short passage from Grandfather’s writings as part of her daily rule of prayer, and all the sisters have incorporated his teachings into their daily lives, each according to her ability—

his teachings on perfect obedience, hesychia—inner stillness—and unceasing prayer through the Jesus Prayer. Grandfather’s divine love for Christ and the Most Holy Theotokos, together with his supernatural courage, patient endurance, and strength in the ascetic discipline of the Christian life, are for us the primary model and inspiration in our spiritual struggle, though we know that our efforts amount to nothing beside his.” All the monastics deeply experience Elder Joseph’s personal help and presence in their lives. Every day they invoke him in prayer and ask for his help and guidance, as well as for his bold intercession before Christ.

Not a day passes without his being mentioned in their spiritual conversations. You often hear them say, “Grandfather did this,” or, “Grandfather always used to say that.” It is a great blessing for every monastery to possess a small fragment of his holy relics, which have helped many monks and nuns overcome difficult spiritual struggles. Although they do not believe they come anywhere near his astonishing degree of ascesis, through their obedience they share, in some measure, in its fruit—that is, in the grace the elder acquired. If we wished to speak of miracles, we could say that the monastics consider

the greatest miracles to be the many hidden and personal changes that take place in each person’s heart within the monasteries through personal metanoia—repentance—and prayer, and those wondrous conversions that occur in a very tiny room called the confessional. Nevertheless, besides all this, the many signs of Elder Joseph’s presence cannot be hidden under a bushel. Several clearly visible miracles have taken place in which his holy relics helped women who were unable to conceive.

The blessed skull of Elder Joseph, preserved at Saint Anthony’s Monastery in Arizona, has forced the demons within possessed persons to cry out in torment, as though someone were striking them with chains. At the Monastery of the Holy Archangels in Kendalia, Texas, Elder Joseph saved a worker from a life-threatening accident. Earlier that day, the worker had been operating his forklift when he suddenly saw an elder in an old cassock, his beard flowing in the air. He thought this was strange, because there was no wind at all. The elder smiled at him, and at that moment the worker heard gentle voices.

Later, he thought that the elder could have been none other than Elder Ephraim. This was confirmed when he saw a photograph of him. The golden chain of the grace-filled elders of Orthodox monasticism and their disciples, which can be traced throughout the centuries of Church history—and of which Elder Joseph is a significant recent link—has now extended to the North American continent through the establishment of these twenty spiritual strongholds during the past quarter century. We in North America look forward with gratitude and the fear of God to seeing what...

And the question arises: Is the establishment of these monasteries in America, through the great offering of Elders Joseph and Ephraim today, at the beginning of the eighth millennium, the means by which the Lord will provide a safe refuge during the difficult times ahead for those few faithful who still desire to enter through the narrow gate, before the gate closes for good? One thing is certain: Elder Joseph’s profound legacy in Orthodox monasticism in North America will continue to become ever more evident in the years to come. May we all have his blessing. Thank you.

We thank Father Theodore very much for his thorough and concise presentation. Through the two excellent presentations by His Grace Bishop Pankratios of Troitsk and Protopresbyter Father Theodore on Elder Joseph the Hesychast’s influence in America and Russia, I believe we have gained a clear picture of the worldwide scope of the influence exerted by Elder Joseph the Hesychast’s presence and work. We offer our heartfelt thanks both to His Grace Father Pankratios and to Father Theodore. Many questions may perhaps have arisen

that could be asked about this presentation, as well as about the two previous papers that were read. We must now close, and during the next, third session—or rather, after the third session has been completed—our esteemed participants will be given time to ask questions both about these subjects and about those that will be discussed in the next session. Thank you very much, and...

Για τον μοναχισμό στην Ελλάδα, την Κύπρο, τη Ρωσία, η προσφορά του Γέροντος Ιωσήφ είχε οικοδομητικό ή ανακαινιστικό χαρακτήρα. Για την Αμερική, η προσφορά του αυτή υπήρξε μια ουσιαστική καινοτομία, καινοτομία που άλλαξε την εικόνα της Ορθόδοξης Εκκλησίας στον χώρο αυτόν. Για την προσφορά του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού στην Αμερική θα μας μιλήσει ο Πρωτοπρεσβύτερος πατήρ Θεόδωρος Πετρίδης, προϊστάμενος της κοινότητας του Στράσμπουργκ της Πενσυλβανίας, στον οποίο και δίδω τον λόγο.

Πανιερότατε, Σεβασμιότατοι, αγαπητοί πατέρες και αδελφοί, καταρχήν θα ήθελα να ευχαριστήσω τους πατέρες της Ιεράς Μονής Μαχαιρά, οι οποίοι με βοήθησαν να ετοιμάσω την παρουσίασή μου.

Ως πρόβατον επί σφαγήν ήχθη και ως αμνός εναντίον του κείροντος αυτόν άφωνος, ούτως ουκ ανοίγει το στόμα αυτού. Εν τη ταπεινώσει αυτού η κρίσις αυτού ήρθη. Την δε γενεάν αυτού τις διηγήσεται; Ότι αίρεται από της γης η ζωή αυτού.

Τα γνήσια μέλη του Σώματος του Χριστού προσφέρουν τον εαυτόν τους στην υπηρεσία ολόκληρης της Εκκλησίας από αγάπη για τον Θεό, κυρίως όμως το κάθε μέλος μεμονωμένα για τη γενιά του. Εκείνοι όμως που ωφελούνται και ευχαριστούν περισσότερο με το πέρασμα του χρόνου από τη νίκη των στρατιωτών του Χριστού είναι οι κάθε επόμενές τους γενιές, οι πνευματικοί τους απόγονοι.

Ως εκ τούτου, το όφελος της προσφοράς του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού γίνεται συνεχώς εμφανέστερο καθώς εμείς, κληρονόμοι του, βλέπουμε την κληρονομιά του να ξετυλίγεται στη ζωή της Εκκλησίας. Η προσφορά του Γέροντος Ιωσήφ μοιάζει με τη μία για πάντα προσφορά του Κυρίου Ιησού, τον της πίστεως αρχηγόν και τελειωτήν. Αυτή η προσφορά του Ποιμένος Χριστού, που λειτουργεί ως πρότυπο στα πρόβατά του, εκφράζεται στην προσευχή της προσκομιδής με τους λόγους του προφήτη Ησαΐα, με τους οποίους αρχίσαμε. Ο Γέροντας Ιωσήφ δεν άνοιξε το στόμα του, όμως με την πρακτική της ησυχίας έχει γίνει το ύψωμα από το οποίο λαμβάνονται χιλιάδες μαργαρίτες. Πολλές εκατοντάδες μοναχών στην Ελλάδα, στην Κύπρο και στον υπόλοιπο κόσμο ενώνονται σήμερα με τους πάνω από 200 μοναχούς που εγκαταβιώνουν στα είκοσι μοναστήρια

και εξωραΐζουν την Ελληνική Ορθόδοξη Εκκλησία στη Βόρεια Αμερική. Οι ουράνιες πρεσβείες του είναι ιδιαίτερα αισθητές στον Γέροντα Εφραίμ της Αμερικής, το πνευματικό παιδί του και πρώην ηγούμενο της Ιεράς Μονής Φιλοθέου στο Άγιο Όρος, αλλά και στα πνευματικά παιδιά του Γέροντος Εφραίμ, τα πνευματικά εγγόνια, δισέγγονα του Γέροντος Ιωσήφ. Μιμούμενοι τον πνευματικό παππού τους, γίνονται πνευματοφόροι, διαδίδοντας το αγνό φως της Ορθοδοξίας σε πολλούς Αμερικανούς και Καναδούς. Έτσι πραγματοποιείται η προφητεία ενός ευλογημένου συγχρόνου προσώπου του Γέροντος Ιωσήφ, του πατρός Πορφυρίου, ο οποίος προείπε ότι τα μοναστήρια στην Αμερική θα γίνουν μια πραγματική δεύτερη Πεντηκοστή. Με την παρουσίαση αυτή ελπίζω να

σκιαγραφήσω εν συντομία τον ιστορικό σχηματισμό των 20 μοναστικών κοινοτήτων που βρίσκονται υπό την πνευματική καθοδήγηση του Γέροντος Εφραίμ στις ΗΠΑ και τον Καναδά, τονίζοντας, όπου είναι δυνατόν, τα στοιχεία της αγάπης και αφοσίωσής τους για τον παππού τους Ιωσήφ. Η ιστορία τους αρχίζει στο ησυχαστήριο του Γέροντος Ιωσήφ στο Άγιον Όρος. Ενώ ο πατήρ Εφραίμ ήταν ακόμη υποτακτικός του, κάποτε ο Γέροντας τον κάλεσε και του είπε: «Όσο περισσότερο κάθεσαι στη σιωπή τώρα, τόσο θα μιλάς στις εκκλησίες μια μέρα». Όμως ο πατήρ Εφραίμ δεν έδωσε πολλή σημασία στα προφητικά αυτά λόγια του γέροντός του.

γνωρίζοντας ότι ένας μοναχός δεν αφήνει τον τόπο της μετανοίας του. Μόνο αργότερα, μετά τον θάνατο του Γέροντος Ιωσήφ, θα κατανοούσε σε τι αναφερόταν, κάτι που συνέβη και με πολλά άλλα αινιγματικά λόγια που ο Γέροντας είχε προφέρει. Προς το τέλος της δεκαετίας του '70, όταν ο Γέροντας Εφραίμ είχε γίνει ηγούμενος της Μονής Φιλοθέου και πνευματικός πατέρας για δέκα άλλα μοναστήρια σε ολόκληρη την Ελλάδα, η πρόνοια του Θεού φρόντισε γι' αυτόν να έρθει στην Αμερική για ιατρικούς λόγους. Επισκεπτόμενος πολλά νοσοκομεία των Ηνωμένων Πολιτειών και του Καναδά σε αναζήτηση ενός αρμόδιου γιατρού, ο Γέροντας Εφραίμ αντιμετώπισε τον πιστό λαό της Ελληνικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στη Βόρεια Αμερική, που, ακούγοντας για την παρουσία του, τον αναζήτησε.

Αντίθετα με την αρχική του θέληση και προθέσεις, κατάλαβε ότι θα επισκεπτόταν τακτικά την Αμερική για να συλλέξει αυτά τα περιπλανώμενα πρόβατα. Μια φορά, μένοντας με μια ομάδα οικογενειών που ζουν στη Χαβάη, ο Γέροντας έλαβε μια δεύτερη πληροφορία από τον Γέροντα Ιωσήφ. Μια νύχτα είδε σε όραμα τον εαυτό του να μαζεύει φρούτα σε ένα μεγάλο περιβόλι, προσπαθώντας να κρατήσει τα συλλεγόμενα στις πτυχές του ράσου του. Έπειτα είδε τον Γέροντα Ιωσήφ μαζί με τον πατέρα Αρσένιο, τον συνασκητή του. Ο Γέροντας Ιωσήφ τότε του είπε: «Κούτσικο», δηλαδή μικρούλη, «αυτό δεν είναι τίποτα. Περίμενε να δεις πόσα θα μαζέψεις». Την εποχή εκείνη ο Γέροντας Εφραίμ

ερμηνεύει τη μέθοδό του, που ακολούθησε για την ίδρυση των μοναστηριών, με αυτή την αναλογία. Όπως δηλαδή ένα άτομο χρειάζεται δύο πόδια για να σταθεί όρθιο, τα μοναστήρια στη Βόρεια Αμερική πρέπει να έχουν δύο πόδια, προκειμένου να μεταφυτευτεί επιτυχώς η αθωνική ζωή και το πνεύμα του Γέροντος Ιωσήφ σε αυτή την ήπειρο. Πρέπει να έχουν, δηλαδή, πεπειραμένους μοναχούς ή μοναχές από την Ελλάδα ως το ένα πόδι και Αμερικανούς ή Καναδούς δόκιμους μοναχούς ως το άλλο πόδι. Ο χρόνος δεν επιτρέπει, ωστόσο, να αναφερθούν ένα προς ένα τα ονόματα όλων των μοναστηριών αυτών, τα οποία έχουν αναπηδήσει παντού στο αμερικανικό έδαφος σαν βλαστάρια.

Και δεν μπορούμε να αναφέρουμε ξεχωριστά όλους τους γέροντες ή τις γερόντισσες του καθενός. Με κάθε μοναστήρι, όμως, συνδέεται μια πολύ παρόμοια και μερικές φορές θαυμαστή ιστορία. Συνήθως, πολλοί πιστοί μιας συγκεκριμένης περιοχής της χώρας βρίσκονται να επαναλαμβάνουν τα εγκάρδια αιτήματά τους στον Γέροντα Εφραίμ να θεμελιώσει μια μονή στην περιοχή τους. Ο Γέροντας Εφραίμ δίνει την ευλογία του για την αναζήτηση μιας κατάλληλης ιδιοκτησίας.

Μόλις η ιδιοκτησία εξασφαλιστεί, ο Γέροντας προσκαλεί δύο ή τρεις μοναχούς από τα πνευματικά παιδιά του που βρίσκονται στην Ελλάδα, ώστε να λειτουργήσει η νέα μονή με τις ευχές του Γέροντος Ιωσήφ και με την υπακοή, την αρετή την οποία ο Γέροντας Ιωσήφ τόσο έντονα τονίζει, κάθε μοναστική κοινότητα αρχίζει να προοδεύει. Η αρχή ήταν αρκετά δύσκολη. Οι μοναχοί είχαν να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες της προσαρμογής σε μια νέα χώρα, όπως, για παράδειγμα, τα λογής τρόφιμα, τις μακρινές αποστάσεις, τις αυστηρές καιρικές συνθήκες, παραδείγματος χάριν οκτώ πόδια χιονιού τον χειμώνα στο Μόντρεαλ ή πάνω από 45 βαθμούς Κελσίου στην έρημο της Αριζόνας, την απομόνωση, ακόμη και τον φόβο της απειλής των αγρίων ζώων, αρκούδων, τσακαλιών, όφεων και σκορπιών, και πάσης δυνάμεως του εχθρού. Όλα αυτά δοκιμάζουν την πίστη των πρώτων αδελφοτήτων.

Αφηγήθηκε ένας νεοκλεγείς ηγούμενος, που αναζητούσε πνευματική δύναμη, ότι πήρε στα χέρια του το βιβλίο των επιστολών του Γέροντος Ιωσήφ και, ανοίγοντας τυχαία το βιβλίο για μία ενθαρρυντική λέξη, τα μάτια του έπεσαν αμέσως στην πρόταση: «Σας εύχομαι», δηλαδή προσεύχομαι για σας.

Πράγματι, η επιβεβαίωση της δύναμης των προσευχών του Γέροντος Ιωσήφ και του Γέροντος Εφραίμ έχει ενθαρρύνει αυτούς τους πρωτοπόρους μοναχούς να υπομείνουν. Οι προσπάθειές τους μας θυμίζουν το δύσκολο ξεκίνημα και τις προσπάθειες του Γέροντος Ιωσήφ στην έρημο του Αγίου Όρους. Ένας προσκυνητής στο μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου στην Αριζόνα, κατά τη διάρκεια της θεμελίωσης της πρώτης εκκλησίας, βεβαίωσε το εξής: Καθώς ο ακρογωνιαίος λίθος με τον χρυσό σταυρό τοποθετήθηκε στο έδαφος, εντελώς ξαφνικά ακούστηκαν από όλες τις κατευθύνσεις οι κραυγές των τσακαλιών στην περιβάλλουσα έρημο. Ο μοναχός που ήταν δίπλα του ψιθύρισε: «Δεν άρεσε αυτό στους δαίμονες». Εκτός

από τους πειρασμούς που παρουσιάζονται από τους φυσικούς και μεταφυσικούς γείτονες, έχει υπάρξει επίσης αντίδραση από μερικούς, σε εισαγωγικά, «πιστούς» στις τοπικές ελληνικές ορθόδοξες κοινότητες, ακόμα και από τον κλήρο, που θεωρούν την παρουσία των μοναστηριών ως απειλή και πρόκληση για τις ενορίες και τις πηγές εισοδήματος των ενοριών.

Γράφουν ανοιχτά στα δημοσιεύματα των εκκλησιών και στις ελληνικές εφημερίδες για τη φανατική συμπεριφορά των Εφραιμιτών. Πράγματι, το προφητικό αξίωμα του μοναχού δεν έρχεται χωρίς τίμημα. Κατά τη διάρκεια της ζωής του, ο Γέροντας Ιωσήφ ήταν συχνά παρεξηγημένος και συκοφαντημένος. Όμως πάντοτε γύριζε το άλλο μάγουλο. Έτσι, τα πνευματικά εγγόνια του στην Αμερική έχουν και σ' αυτό την ευκαιρία να ακολουθήσουν το παράδειγμά του.

Εν τούτοις, εκείνοι που έχουν βρει στα μοναστήρια της Αμερικής ένα ειρηνικό λιμάνι και μία πνευματική μονάδα εντατικής παρακολούθησης για τις ενοχλημένες και πληγωμένες ψυχές είναι πολύ περισσότεροι από εκείνους που κρίνουν αρνητικά τα μοναστήρια. Όταν οι προσκυνητές έρχονται στα μοναστήρια, και πολλές φορές ο αριθμός τους ξεπερνά κατά πολύ τον αριθμό των μοναχών, οι μοναχοί και οι μοναχές τούς χαιρετίζουν και τους καλωσορίζουν, δείχνοντάς τους το φιλότιμο που χαρακτηρίζει τον αθωνικό μοναχισμό. Οι μοναχοί αποδέχονται ότι η μοναστική ζωή τους στην Αμερική είναι και ιεραποστολή. Καλωσορίζουν την παρουσία όλων των πολλών αυτών προσκυνητών και, αν και οι περισσότεροι επισκέπτες δεν διανυκτερεύουν, εκείνοι που μένουν εκεί τη νύχτα βρίσκουν τον ρυθμό των μοναστηριών αναζωογονητικό. Το καθημερινό τυπικό των μοναχών ακολουθεί το καθιερωμένο πρόγραμμα, που διαμορφώνεται σύμφωνα με την παλαιά παράδοση 17 αιώνων προσευχής,

προσευχής, νηστείας, λατρείας, αγρυπνίας, φιλανθρωπικής προσφοράς σε εκείνους που έχουν ανάγκη και φιλοξενίας στους προσκυνητές και τους επισκέπτες.

Η δημιουργικότητα και εργατικότητα που χαρακτηρίζει τους μοναχούς της κάθε μονής είναι επίσης κάτι που κληρονόμησαν από τον επινοητικό και εύστροφο χαρακτήρα του παππού Ιωσήφ. Ένα άλλο αξιοπρόσεκτο χαρακτηριστικό γνώρισμα των μοναστηριών στη Βόρεια Αμερική είναι ο μεγάλος κτηριακός σχεδιασμός που έχουν αναλάβει οι αδελφότητες, καθώς ο αριθμός των προσκυνητών και μοναχών αυξάνεται. Παραδείγματος χάριν, στον Άγιο Ιωάννη τον Χρυσόστομο στο Κενόσα του Ουισκόνσιν, η Γερόντισσα Μελάνη και οι αδελφές έχουν κτίσει κατ' υπακοήν του Γέροντος Εφραίμ μια σειρά κτισμάτων, αξίας αρκετών εκατομμυρίων δολαρίων, συμπεριλαμβανομένης μιας θαυμάσιας βυζαντινού ρυθμού εκκλησίας με οκτώ θόλους.

Δίπλα από την εκκλησία βρίσκονται ένα τεράστιο βιβλιοπωλείο, αίθουσες συνεδριάσεων και μία τραπεζαρία για διακόσιους προσκυνητές. Ένας σκεπασμένος διάδρομος ενώνει την εκκλησία με τα νέα κελιά των μοναζουσών και με δύο παρεκκλήσια και διάφορα εργαστήρια. Το πώς έχουν κατορθώσει μέχρι τώρα να πληρώσουν όλους τους λογαριασμούς τους και να καλύπτουν τη δόση για την αποπληρωμή του δανείου που οφείλουν έχει γίνει πηγή απορίας και κατάπληξης πολλών.

Και... αιτία για τη μεταστροφή του λογιστή τους στην Ορθόδοξη Πίστη. Η Γερόντισσα Μελάνη γράφει: «Ο Άγιος Παππούς μας Ιωσήφ είναι η καρδιά και η ψυχή του μοναστηριού μας. Ολόκληρη η ζωή της προσευχής, της εργασίας και της λατρείας μας περιστρέφεται γύρω από τις διδασκαλίες του, οι οποίες φυσικά βασίζονται στις διδασκαλίες των Αγίων Πατέρων της Ορθόδοξης Εκκλησίας και έχουν μεταδοθεί άθικτες σε μας μέσω της ασκητικής και βαθιάς εμπειρίας του πνευματικού πατέρα μας, Γέροντα Εφραίμ. Κάθε αδελφή διαβάζει ένα μικρό μέρος των γραφών του Παππού ως τμήμα του καθημερινού πνευματικού κανόνα της και όλες έχουν ενσωματώσει αρκετά στην καθημερινή ζωή τους, στον βαθμό όπου η καθεμία μπορεί,

τις διδασκαλίες του περί τελείας υπακοής, σιωπής και αδιάπαστης προσευχής με την ευχή του Ιησού. Η θεϊκή αγάπη του Παππού για τον Χριστό και την Παναγία, η υπερφυσική ανδρεία, αντοχή και δύναμή του στην πρακτική του χριστιανικού ασκητισμού, συνδυαζόμενα, αποτελούν για μας το αρχικό πρότυπο και την έμπνευση της πνευματικής προσπάθειάς μας, αν και γνωρίζουμε ότι οι προσπάθειές μας δεν μετρούν καθόλου μπροστά στις δικές του». Για όλους τους μοναχούς, η προσωπική βοήθεια και η παρουσία του Γέροντος Ιωσήφ γίνονται αισθητές βαθιά στη ζωή τους. Κάθε ημέρα τον επικαλούνται στην προσευχή τους και ζητούν τη βοήθεια και καθοδήγησή του, αλλά και την τολμηρή ικεσία του ενώπιον του Χριστού.

Μία μέρα δεν περνάει χωρίς αυτόν να είναι στις πνευματικές συζητήσεις τους. Συχνά τους ακούς να λένε «Ο παππούς έκανε αυτό» ή «Ο παππούς έλεγε αυτό πάντα». Είναι μεγάλη ευλογία για κάθε μοναστήρι να έχει ένα μικρό κομμάτι των ιερών λειψάνων του, τα οποία έχουν βοηθήσει πολλούς από τους μοναχούς και τις μοναχές να ξεπεράσουν τους δύσκολους πνευματικούς αγώνες. Παρ' όλο που δεν πιστεύουν ότι πλησιάζουν τον καταπληκτικό βαθμό της άσκησής του, μέσω της υπακοής τους μοιράζονται κατά κάποιο τρόπο τον καρπό, δηλαδή τη χάρη που ο γέροντας απέκτησε. Αν θέλαμε να αναφερθούμε σε κάποια θαύματα, μπορούμε να πούμε ότι οι μοναχοί θεωρούν

μεγαλύτερα θαύματα εκείνες τις πολλές ιδιωτικές και προσωπικές αλλαγές που γίνονται στην καρδιά κάθε προσώπου και που πραγματοποιούνται στον χώρο των μοναστηριών μέσω της προσωπικής μετάνοιας και της προσευχής και μέσω εκείνων των θαυμαστών μεταστροφών που πραγματοποιούνται σε ένα πολύ μικροσκοπικό δωμάτιο που αποκαλείται εξομολογητήριο. Εν τούτοις, εκτός από το πιο πάνω, τα πολλαπλά σημάδια της παρουσίας του Γέροντος Ιωσήφ δεν μπορούν να κρυφτούν υπό το μόδιον. Έχουν γίνει αρκετά σαφώς εμφανή θαύματα, όπου τα ιερά λείψανά του βοήθησαν γυναίκες που ήταν στείρες.

Η ευλογημένη κάρα του Γέροντος Ιωσήφ, η οποία διαφυλάσσεται στο μοναστήρι του Αγίου Αντωνίου στην Αριζόνα, έχει αναγκάσει τους δαίμονες μέσα σε δαιμονισμένα πρόσωπα να φωνάζουν βασανιστικά, δίνοντας την εντύπωση ότι κάποιος τους χτυπάει με αλυσίδες. Στο μοναστήρι των Αγίων Αρχαγγέλων στην Κεντάλια, Τέξας, ένας εργάτης σώθηκε από τον Γέροντα Ιωσήφ από ένα ατύχημα το οποίο απείλησε θανάσιμα τη ζωή του. Ο εργάτης, νωρίς εκείνη τη μέρα, εργαζόταν με το φορτικό του, όταν ξαφνικά είδε έναν γέροντα με παλιό ράσο, με γένια που κυμάτιζαν στον αέρα. Σκέφτηκε ότι αυτό ήταν παράξενο, γιατί δεν υπήρχε καθόλου αέρας έξω. Ο γέροντας του χαμογέλασε και εκείνη τη στιγμή ο εργάτης άκουσε κάποιες γλυκές φωνές.

Αργότερα σκέφτηκε ότι ο γέροντας εκείνος δεν ήταν άλλος από τον Γέροντα Εφραίμ. Το επαλήθευσε όταν είδε μία φωτογραφία του. Η χρυσή αλυσίδα των χαριτωμένων γερόντων του Ορθοδόξου Μοναχισμού και των μαθητών τους, οι οποίοι μπορούν να επισημανθούν καθ' όλη τη διάρκεια των αιώνων της εκκλησιαστικής ιστορίας, ανάμεσα στους οποίους ο Γέροντας Ιωσήφ αποτελεί πρόσφατο σημαντικό κρίκο, επεκτάθηκε τώρα και στη Βορειοαμερικανική Ήπειρο, με την καθιέρωση των είκοσι αυτών πνευματικών φρουρίων μέσα στο τελευταίο τέταρτο του αιώνα. Εμείς στη Βόρεια Αμερική προσδοκούμε με ευγνωμοσύνη και φόβο Θεού να δούμε τι...

Και γεννάται το ερώτημα: Η ίδρυση των μοναστηριών αυτών στην Αμερική, με τη μεγάλη προσφορά των Γερόντων Ιωσήφ και Εφραίμ σήμερα, στην αρχή της όγδοης χιλιετίας, είναι ο τρόπος με τον οποίο ο Κύριος θα προσφέρει στους λίγους πιστούς που επιθυμούν ακόμα να εισέλθουν διά της στενής πύλης ένα ασφαλές καταφύγιο κατά τη διάρκεια της δύσκολης εποχής που αντιμετωπίζουν, προτού να κλείσει η πύλη για τα καλά; Ένα πράγμα είναι σίγουρο: Η βαθιά κληρονομιά του Γέροντος Ιωσήφ στον Ορθόδοξο Μοναχισμό στη Βόρεια Αμερική θα συνεχίσει να γίνεται όλο και εμφανέστερη στα επόμενα χρόνια. Ας έχουμε όλοι την ευλογία του. Ευχαριστώ.

Ευχαριστούμε πολύ τον Πατέρα Θεόδωρο για την εμπεριστατωμένη και συνοπτική εισήγησή του. Με τις δύο εξαίρετες εισηγήσεις του Θεοφιλεστάτου Επισκόπου Τρόιτσκι, Πατρός Παγκρατίου, και του Πρωτοπρεσβυτέρου Πατρός Θεοδώρου για την επίδραση του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού στην Αμερική και στη Ρωσία, σχηματίσαμε μια σαφή εικόνα, νομίζω, για τις οικουμενικές διαστάσεις της επιδράσεως που είχε η παρουσία και το έργο του Γέροντος Ιωσήφ του Ησυχαστού. Ευχαριστούμε θερμότατα και τον Θεοφιλέστατο Πατέρα Παγκράτιο και τον Πατέρα Θεόδωρο. Θα δημιουργήθηκαν ίσως πολλές απορίες και ερωτήσεις

που μπορούσαν να υποβληθούν σχετικά με την εισήγηση αυτή, όπως και με τις δύο προηγούμενες που ανεγνώσθησαν. Τώρα πρέπει να κλείσουμε και στην επόμενη, τρίτη συνεδρία, ή μάλλον μετά τη συμπλήρωση της τρίτης συνεδρίας, θα δοθεί χρόνος στους αγαπητούς συνέδρους να υποβάλουν ερωτήσεις και για τα θέματα αυτά και για εκείνα τα οποία θα αναπτυχθούν στην επόμενη συνεδρία. Ευχαριστούμε πολύ και...